1. Hayatta iki tür insan vardır: Birinci gruptakiler, hayata eldivenle dokunanlar; ikinci gruptakiler, hayata eldivensiz dokunanlar. Hayata eldivenle dokunanların hiç yıpranmamak gibi bir ayrıcalıkları vardır. Eldivensiz dokunmaya görün acır, yanar canınız. Ama her şeyi daha derinliğine duyumsar, daha yoğun yaşarsınız. Sanatçının bunlardan birini seçme lüksü yoktur. O, hayata eldivensiz dokunanlardandır.

Bu parçada geçen “sanatçının hayata eldivensiz dokunması” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ümitlendirici ortamlar yaratma B) Yaşamdaki güçlükleri doğrudan anlatma C) Yaşanılanları bir değerlendirmeden geçirme D) Olayları düş gücüyle yeniden yaratma E) Yaşama yeni anlamlar yükleme 

1. Hayatta iki tür insan vardır: Birinci gruptakiler, hayata eldivenle dokunanlar; ikinci gruptakiler, hayata eldivensiz dokunanlar. Hayata eldivenle dokunanların hiç yıpranmamak gibi bir ayrıcalıkları vardır. Eldivensiz dokunmaya görün acır, yanar canınız. Ama her şeyi daha derinliğine duyumsar, daha yoğun yaşarsınız. Sanatçının bunlardan birini seçme lüksü yoktur. O, hayata eldivensiz dokunanlardandır.

Bu parçada geçen “sanatçının hayata eldivensiz dokunması” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ümitlendirici ortamlar yaratma B) Yaşamdaki güçlükleri doğrudan anlatma C) Yaşanılanları bir değerlendirmeden geçirme D) Olayları düş gücüyle yeniden yaratma E) Yaşama yeni anlamlar yükleme 

2. Özellikleri yönünden hiçbir akım içinde yer almayan şairler var. Bunlar, kendi kuşağından olanların yazdıklarına da benzemeyen bir şiir yazıyorlar. Bir kuşak ya da gruba katılmadıkları için şiirlerinin bulutsu bir görünüşü var. Bunları yazanlar, kendilerine özgü bu şiirlerle şiirin bir mozaik olduğunu önümüzdeki birkaç yıl içinde gösterecekler.

Bu parçadaki altı çizili sözlerle anlatılmak istenen aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A) Özellikleri ve sınırları belirgin olmayan – çeşitlilik içeren B) Düş gücüne ağırlık veren – teknik açıdan kusursuz C) Duyguları devindiren – sanat değeri taşıyan D) Belirli konular üzerinde yoğunlaşan – birçok ögesi olan E) Kendinden öncekileri yadsıyan – okur duyarlığına seslenen 

3. Aşağıdaki dizelerin hangisinde eylem, nedeniyle birlikte verilmiştir?

A) İnsan balıklama dalmalı içine hayatın Bir kayadan zümrüt bir denize atlarcasına B) Uzandın mı bir kez sımsıcak kumlara Dinleneceksin bir kum tanesi, bir yaprak gibi C) Kederi de yaşamalısın bütün benliğinle Acılar da sevinçler de olgunlaştırır insanı D) Yaşadın mı yoğunluğuna yaşayacaksın bir şeyi Koklamaktan bitkin düşmüşçesine bir çiçeği E) İnsan bütün güzel müzikleri dinlemeli alabildiğine Tüm benliği seslerle, ezgilerle dolarcasına

4. (I) Rus edebiyatının hiçbir kahramanı, ne Raskolnikov ne Mişkin ne de Prens Andrey eski Rus insanını hatta tüm Doğuluları “Oblomov” kadar açıklıkla, en özlü yanıyla temsil edebilir. (II) Doğu, belki de ilk kez Gonçarov’un bu büyük yapıtında kendi kendini tanımaya, Batı’dan farkını anlamaya başlamıştır. (III) Oblomov, çiftliği, köleleri olan bir derebeyidir, bu düzen değişince ekmeğini kendi kazanan insanlar arasında yaşamaya başlar. (IV) Böyle yaşamaya hazır olmayan iradesini yitirir ve Oblomov, ölüme benzeyen bir uyuşukluğa gömülür. (V) Ancak Gonçarov, büyük romancılarda görülen “yaşamdaki dram karşısında gülümseme” sini hiç eksik etmez, okurunu da gülümsetmeyi başarır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde romanı özetlemeyi amaçlayan bir nitelik vardır?

A) I. ve III. B) II. ve IV. C) II. ve V. D) III. ve IV. E) IV. ve V.

5. Karikatür insanların, varlıkların, olayların hatta duygu

ve düşüncelerin gülünç yanını yakalayıp bunu abartılı I II III çizimlerle gülmecesel bir anlatıma dönüştürme sanatıdır. IV V

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi yalnızca çekim eki almıştır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

6. Kıyıköy’ün eski adı Midye. Kazandere ile Pabuçdere’nin denize

döküldüğü yerde, yüksek bir kayalığın üzerinde kurulu. Bu ilginç I konumunun yanı sıra daracık sokakları, eski ahşap evleri ve balıkçı

yaşantısı, burayı büyüleyici hâle getiriyor. Bir zamanların zor ulaşılır II balıkçı köyü, artık keşfedilmiş bir yer. Kıyıyı izleyen orman yolları, III IV Kıyıköy ve İğneada arasında da aynı şekilde uzayıp gidiyor. V

Bu parçadaki numaralanmış fiilimsilerden hangisi sıfat olarak kullanılmamıştır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

7. (I) Yaşlılığın erdemleri üzerine bugüne değin neler söylenmemiş neler yazılmamış… (II) Cicero, Yaşlılık adlı yapıtında nasıl da över, yüceltir yaşlılığı; insanın bilgeleştiği, yaratma gücünün doruğa ulaştığı bir dönem diye adlandırır. (III) Yaşamın gerçek anlamına ancak bu dönemde ulaşırmış kişi. (IV) Çünkü yaşlılık, deneyime dayalı, kavrama ve algılama gücünü keskinleştirip geliştiren bir okulmuş. (V) Bundan da öte, insanı değişik yönlerden durultup dinginleştiren, tutkuların her türünden arındıran sessiz bir güçmüş yaşlılık.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

A) I. cümle, biçimce olumsuz fiil cümlesidir. B) II. cümle, bağımlı sıralı cümledir. C) III. cümle, bileşik cümledir. D) IV. cümle, olumlu, kurallı cümledir. E) V. cümle, devrik isim cümlesidir.

9. Giderek sevgisizleşen çevremize, duyguların “fast food” mutfağından çıkışına bakıyorum ( ) Her konuda acelemiz var. Öylesine acelemiz var ki yaşamaya zaman kalmıyor. Gülüşlerimiz de beklentilerimiz de bir örnek ( ) İnsan olmaya ( ) “Her şey bir insanı sevmekle başlar ( )” sözünü anımsamaya ayıracak bir saniyemiz bile yok. Ya da Gülten Akın’ın dediği gibi “Ah kimselerin vakti yok, durup ince şeyleri anlamaya ( )”

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

A) (…) (.) (;) (,) (.) B) (.) (…) (,) (,) (!) C) (.) (…) (:) (,) (…) D) (.) (.) (,) (.) (!) E) (…) (.) (;) (.) (.)

…

1. “Yeşile koşan Londra’yı gördükçe hep denizi kovan İstanbul’u düşündüm” cümlesinde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

A) Teşbih B) Teşhis C) Mürsel Mecaz D) Tekrir E) Kinaye  

2. Bir merhaleden güneşle derya görünür Bir merhaleden her iki dünya görünür Son merhale bir fasl-ı hazandır ki sürer Geçmiş gelecek cümlesi rüya görünür

Bu parçanın nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rubai B) Murabba C) Tuyuğ D) Şarkı E) Musammat  

3. Aşağıdaki özelliklerden hangisi Divan nesrinde yoktur?

A) Dilin, yabancı kelime ve tamlamalarla yüklü olması B) Söz ve ses sanatlarına önem verilmesi C) Söyleyiş güzelliğinden çok düşünceye önem verilmesi D) Kullanılan cümlelerin çok uzun olması E) Noktalama işaretlerine yer verilmemesi

4. Aşağıdaki özelliklerden hangisi, Mehmet Akif ile Tevfik Fikret’te ortak değildir?

A) Dini Lirizm B) Milli heyecan ve yurt sevgisi C) Manzum Hikâyecilik D) Sosyal konulara eğilme E) Aruzu Türkçeye uygulamadaki ustalık

5. Hikâyelerinde konu ve olaydan çok, şiirsel etki yaratacak durumları ele alan, genellikle balıkçıları ve deniz insanını anlatan, daha çok bir İstanbul hikâyecisi olarak bilinen yazarımız, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Haldun Taner B) Sait Faik C) Necati Cumalı D) Zeyyat Selimoğlu E) Halikarnas Balıkçısı

6. Aşağıda verilen belirtici niteliklerden hangisinde Tanzimat romanında rastlanmaz?

A) Konular genellikle günlük hayattan ya da tarihten alınır. B) Cariyelik kurumunu ve alafrangalık özentisini işler. C) Kişiler genellikle tek yönlü ele alınır; iyiler mükâfatlandırılır. D) Olayların akışında rastlantılara çok yer verilir. E) Romanın içinde bilgi ve öğüt vermekten kaçınılır.

7. “Sen sana ne sanırsan Ayruğa da onu san”

diyerek daha XIII. yüzyılda hümanizmanın müjdecisi olan, bu yönünden ötürü de ölümünün 650. yıldönümünde UNESCO’ca bütün dünyada ve yurdumuzda anılan Türk şairi kimdir?

A) Mevlana B) Ahmet Yesevi C) Hacı Bayram Veli D) Yunus Emre E) Sultan Veled

8. Şu iki parçayı okuyunuz: I Bir garip ölmüş diyeler Üç günden sonra duyalar Soğuk su ile yuyalar Şöyle garip bencileyin II Ne yanar kimse bana ateş-i dilden özge Ne açar kimse kapım bad-ı sabadan gayrı Bu iki parça arasındaki ortak yön, aşağıdakilerden hangisidir? A) Kullanılan vezin B) Nazım birimi C) Halk edebiyatı ürünü oluşları D) İşlenilen tema E) Anlatım biçimi

9. 1860’tan günümüze değin edebiyatımızın geçirdiği dönemler zaman sırasına göre aşağıdaki dizelerden hangisine uygundur?

A) Tanzimat / Servet-i Fûnun / Milli Edebiyat / Fecr-i Âti / Cumhuriyet B) Servet-i Fûnun / Tanzimat / Fecr-i Âti / Milli Edebiyat / Cumhuriyet C) Fecr-i Âti / Tanzimat / Servet-i Fûnun / Cumhuriyet / Milli Edebiyat D) Tanzimat / Fecr-i Âti / Servet-i Fûnun / Milli Edebiyat / Cumhuriyet E) Tanzimat / Servet-i Fûnun / Fecr-i Âti / Milli Edebiyat / Cumhuriyet

10. Hayır, hayal ile yoktur benim alış verişim… İnan ki; her ne demişsem görüp de söylemişim.

Yukarıdaki mısralar, aşağıdaki edebiyat akımlarından hangisinin temel niteliğini yansıtır?

A) Klasisizm B) Romantizm C) Realizm D) Sembolizm E) Sûrrealizm

…

DERSİMİZİ ŞU ANA BAŞLIKLAR HALİNDE İNCELEYECEĞİZ.

1. 2.DERECE DENKLEM TANIMI 2. 2.DERECE DENKLEME DÖNÜŞTÜRÜLEBİLEN DENKLEMLER 3. 2.DERECE DENKLEMİN KÖKLERİ VE KATSAYILARI ARASINDAKİ BAĞINTILAR 4. 3.DERECE DENKLEMİN KÖKLERİ VE KATSAYILARI ARASINDAKİ BAĞINTILAR 5. KÖKLERİ VERİLEN BİR DENKLEMİN YAZILMASI

2.DERECE DENKLEM TANIMI a , b , c sabit birer gerçel (reel) sayı ve

a = 0 olmak üzere;

a x2 + b x + c = 0

biçimindeki eşitliklere

ikinci dereceden bir bilinmeyenli denklem

denir.

İkinci derece denklemin köklerinin

varlığı araştırılırken;

Δ = b2 – 4ac

ifadesine bakılır. Bu değere ikinci derece

denklemin DİSKRİMİNANTI (Delta) denir.

Şimdi diskriminantın durumlarını inceleyelim.

1.  > 0 ise birbirinden farklı iki kök vardır. Bu kökler; 2.  = 0 ise birbirine eşit iki kök vardır. Bu kökler;

3.  < 0 ise denklemin reel sayılarda çözümü yoktur.

3x2-10x+3=0 denkleminin çözüm kümesini bulunuz.

a=3 , b= -10 , c=3 ve Δ=b2-4ac eşitliğinden; Δ=(-10)2-4.3.3=100-36=64 bulunur. Δ>0 olduğundan iki kök vardır. Bu kökler;

…

Bir seni bırakmaz yüreğim,

Ay yıldıza düşkün ben sana..

Sineme çeke çeke dertlerini,

Bulut yağmura küsmüş ben çarene,

Varlığının ağırlığını koydum önüme.

Gül dikene sitem kar ben yokluğuna,

Özlemin kuruttu beni günlerce,

Toprak suya aç ben sana…

Microsoft PowerPoint

Microsoft PowerPoint, Microsoft firması tarafından hazırlanmış bir sunu tasarlama ve düzenleme yazılımıdır. PowerPoint yazılımı, Microsoft Office paketiyle birlikte satılmaktadır. PowerPoint, kullanıcılarına düzenleyebilmeleri için içine resim, yazı, 3 boyutlu nesneler, grafikler gibi nesnelerin eklenebileceği bir sayfalar sunar. Kullanıcılar, bu sayfalarda istedikleri görünüm tasarımlarını gerçekleştirerek sunularını hazırlar. Bu programın orijinal ilk sürümü Forethought şirketinden Dennis Austin ve Thomas Rudkin tarafından yaratılmıştır. Macintosh bilgisayarları için tasarlanan bu program ilk olarak Presenter ismiyle piyasaya sürülmüştür. 1987 yılında, isim konusunda yaşanan marka sorunlarından dolayı Presenter ismi PowerPoint olarak değiştirilmiştir. Aynı yılın Ağustos ayında, Forethought şirketi 14 Milyon Amerikan Doları karşılığında Microsoft‘a satıldı ve böylece bu şirket Microsoft’un Grafik İş Birimi oldu. PowerPoint de gelişimine buradan devam etti. Microsoft PowerPoint’in en son sürümü 2007 olup son hizmet paketi de Service Pack 2 (SP2) idir. PowerPoint 2007, görsel öğeler bakımından, önceki sürümlerine göre daha zengindir. Örneğin; bir nesneyi tasarlarken, o nesne üzerinde anında değişiklik yaparak, bu değişiklikleri, eskisi gibi “Tamam” düğmesine basmak gerekmiyor. PowerPoint 2007 ile tasarım yaparken, diğer Office 2007 programlarında olduğu gibi, yapılanı anında görmek mümkündür. Örneğin; bir yazıyı seçip, onun rengini seçerken, o rengin yazı üzerinde nasıl göründüğünü, rengi seçmeden mümkündür.

Presentation Transcript

اَلدِّينُ النَّصِيحَةُ قُلْنَا : لِمَنْ ) يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ ( قَالَ : لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلأئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ (Allah Rasûlü) “Din nasihattır/samimiyettir” buyurdu. “Kime Yâ Rasûlallah?” diye sorduk. O da; “Allah’a, Kitabına, Peygamberine, Müslümanların yöneticilerine ve bütün müslümanlara” diye cevap verdi. Müslim, İ mân, 95. اَلإِسْلاَمُ حُسْنُ الْخُلُقِ İslâm, güzel ahlâktır. Kenzü’l-Ummâl, 3/17, HadisNo: 5225. مَنْ لاَ يَرْحَمِ النَّاس َ لاَ يَرْحَمْهُ اللَّهُ İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez. Müslim, Fedâil, 66; Tirmizî, Birr, 16. يَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا وَبَشِّرُوا وَلاَ تُنَفِّرُوا Kolaylaştırınız, güçleştirmeyiniz, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz. Buhârî, İ lm, 12; Müslim, Cihâd, 6. إنَّ مِمَّا أدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلاَمِ النُّبُوَّةِ : إذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ İnsanların Peygamberlerden öğrenegeldikleri sözlerden biri de: “Utanmadıktan sonra dilediğini yap!” sözüdür. Buhârî, Enbiyâ, 54; EbuDâvûd, Edeb, 6. اَلدَّالُّ عَلىَ الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ Hayra vesile olan, hayrı yapan gibidir. Tirmizî, İlm, 14. لاَ يُلْدَغُ اْلمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ Mümin, bir delikten iki defa sokulmaz. (Mümin, iki defa aynı yanılgıya düşmez) Buhârî, Edeb, 83; Müslim, Zühd, 63. اِتَّقِ اللَّهَ حَـيْثُمَا كُنْتَ وَأتْبِـعِ السَّـيِّـئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ Nerede olursan ol Allah’a karşı gelmekten sakın; yaptığın kötülüğün arkasından bir iyilik yap ki bu onu yok etsin. İnsanlara karşı güzel ahlakın gereğine göre davran. Tirmizî, Birr, 55. إنَّ اللَّهَ تَعَالى يُحِبُّ إذَا عَمِلَ أحَدُكُمْ عَمَلاً أنْ يُتْقِنَهُ Allah, sizden birinizin yaptığı işi, ameli ve görevi sağlam ve iyi yapmasından hoşnut olur. Taberânî, el-Mu’cemü’l-Evsat, 1/275; Beyhakî, fiu’abü’l-Îmân, 4/334. اَلإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً أفْضَلُهَا قَوْلُ لاَ إِلهَ إِلاَّاللَّهُ وَأدْنَاهَا إِمَاطَةُ اْلأذَى عَنِ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ اْلإِيـمَانِ İman, yetmiş küsur derecedir. En üstünü “Lâ ilâhe illallah (Allah’tan başka ilah yoktur)” sözüdür, en düşük derecesi de rahatsız edici bir şeyi yoldan kaldırmaktır. Haya da imandandır. Buhârî, Îmân, 3; Müslim, Îmân, 57, 58. مَنْ رَ أَ ى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِـعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِـعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أضْعَفُ اْلإِيـمَانِ Kim kötü ve çirkin bir iş görürse onu eliyle düzeltsin; eğer buna gücü yetmiyorsa diliyle düzeltsin; buna da gücü yetmezse, kalben karşı koysun. Bu da imanın en zayıf derecesidir. Müslim, Îmân, 78; Ebû Dâvûd, Salât, 248. عَيْنَانِ لاَ تَمَسُّهُمَا النَّارُ : عَيْنٌ بَـكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ İki göz vardır ki, cehennem ateşi onlara dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz, bir de gecesini Allah yolunda, nöbet tutarak geçiren göz. Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd, 12. لاَ ضَرَرَ وَلاَ ضِرَارَ Z arar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur. İbn Mâce, Ahkâm, 17; Muvatta’, Akdıye, 31. لاَ يُؤْمِنُ أحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ Hiçbiriniz kendisi için istediğini (mü’min) kardeşi için istemedikçe (gerçek) iman etmiş olamaz. Buhârî, Îmân, 7; Müslim, Îmân, 71. اَلْمُسْلِمُ أخُو الْمُسْلِمِ لاَ يَظْلِمُهُ وَلاَ يُسْلِمُهُ مَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أخِيهِ كَانَ اللَّهُ فِي حَاجَتِهِ وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللَّهُ عَنْهُ بِهَا كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ Müslüman müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşmanına) teslim etmez. Kim, (mümin) kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun bir ihtiyacını giderir. Kim müslümanı bir sıkıntıdan kurtarırsa, bu sebeple Allah da onu kıyamet günü sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim bir müslümanı(n kusurunu) örterse, Allah da Kıyamet günü onu(n kusurunu) örter. Buhârî, Mezâlim, 3; Müslim, Birr, 58. لاَ تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلاَ تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de (gerçek anlamda) iman etmiş olamazsınız. Müslim, Îmân, 93; Tirmizî, Sıfâtu’l-Kıyâme, 56. اَلْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ النَّاسُ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ Müslüman, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir. Tirmizî, Îmân, 12; Nesâî, Îmân, 8. لاَ تَبَاغَضُوا وَلاَ تَحَاسَدُوا وَلاَ تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إخْوَانًا وَلاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أنْ يَهْجُرَ أخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِةِ اَيَّامٍ Birbirinize buğuz etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize arka çevirmeyin; ey Allah’ın kulları, kardeş olun. Bir müslümana, üç günden fazla (din) kardeşi ile dargın durması helal olmaz. Buhârî, Edeb, 57, 58. إنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إلَى الْبِرِّ وَ إنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إلَى الْجَنَّةِ وَإنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا وَ إنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إلَى الْفُجُورِ وَ إنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إلَى النَّارِ وَ إنَّ الرَّجُلَ لَيَـكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا Hiç şüphe yok ki doğruluk iyiliğe götürür. İyilik de cennete götürür. Kişi doğru söyleye söyleye Allah katında sıddîk (doğru sözlü) diye yazılır. Yalancılık kötüye götürür. Kötülük de cehenneme götürür. Kişi yalan söyleye söyleye Allah katında kezzâb (çok yalancı) diye yazılır. Buhârî, Edeb, 69; Müslim, Birr, 103, 104. لاَ تُمَارِ أخَاكَ وَلاَ تُمَازِحْهُ وَلاَ تَعِدْهُ مَوْعِدَةً فَتُخْلِفَهُ (Mümin) kardeşinle münakaşa etme, onun hoşuna gitmeyecek şakalar yapma ve ona yerine getirmeyeceğin bir söz verme. Tirmizî, Birr, 58. تَبَسُّمُكَ فِي وَجْهِ أخِيكَ لَكَ صَدَقَةٌ وَأمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ فِي أرْضِ الضَّلاَلِ لَكَ صَدَقَةٌ وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ ( Mümin) kardeşine tebessüm etmen sadakadır. İyiliği emredip kötülükten sakındırman sadakadır. Yolunu kaybeden kimseye yol göstermen sadakadır. Yoldan taş, diken, kemik gibi şeyleri kaldırıp atman da senin için sadakadır. Tirmizî, Birr, 36. إِنَّ اللَّهَ لاَ يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأمْوَالِكُمْ وَلـكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأعْمَالِكُمْ Allah sizin ne dış görünüşünüze ne de mallarınıza bakar. Ama o sizin kalplerinize ve işlerinize bakar. Müslim, Birr, 33; ‹bn Mâce, Zühd, 9; Ahmed b. Hanbel, 2/285, 539. رِضَى الرَّبِّ في رِضَى الْـوَالِدِ وَسَخَطُ الرَّبِّ في سَخَطِ الْـوَالِدِ Allah’ın rızası, anne ve babanın rızasındadır. Allah’ın öfkesi de anne babanın öfkesindedir. Tirmizî, Birr, 3. ثَلاَثُ دَعَوَاتٍ يُسْتَجَابُ لَهُنَّ لاَ شَكَّ فِيهِنَّ : دَعْوَةُ الْمَظْلُومِ، وَدَعْوَةُ الْمُسَافِرِ ، وَدَعْوَةُ الْوَالِدِ لِوَلَدِهِ Üç dua vardır ki, bunlar şüphesiz kabul edilir: Mazlumun duası, misafirin duası ve babanın evladına duası. İbn Mâce, Dua, 11. مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَدًا مِنْ نَحْلٍ أَفْضَلَ مِنْ أدَبٍ حَسَنٍ Hiçbir baba, çocuğuna, güzel terbiyeden daha üstün bir hediye ver eme z. Tirmizî, Birr, 33. خِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ Sizin en hayırlılarınız, hanımlarına karşı en iyi davrananlarınızdır. Tirmizî, Radâ’, 11; ‹bn Mâce, Nikâh, 50. لَيْس مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا وَيُوَقِّرْ كَبِيرَنَا Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir. Tirmizî, Birr, 15; Ebû Dâvûd, Edeb, 66. كَافِلُ الْيَتِيمِ لَهُ أوْ لِغَيْرِهِ أنَا وَ هُوَ كَهَاتَيْنِ فيِ الْجَنَّةِ وَأشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى Peygamberimiz işaret parmağı ve orta parmağıyla işaret ederek: “Gerek kendisine ve gerekse başkasına ait herhangi bir yetimi görüp gözetmeyi üzerine alan kimse ile ben, cennette işte böyle yanyanayız” buyurmuştur. Buhârî, Talâk, 25, Edeb, 24; Müslim, Zühd, 42. اِجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قَالُوا يَا رَسُولَ للهِ وَمَا هُنَّ قَالَ : اَلشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَ قَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إلاَّ بِالْحَقِّ وَأكْلُ الرِّبَا وَأكْلُ مَالِ اْليَتِيمِ وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلاَتِ الْمُؤْمِنَاتِ (İnsanı) helâk eden şu yedi şeyden kaçının. Onlar nelerdir ya Resulullah dediler. Bunun üzerine: Allah’a şirk koşmak, sihir, Allah’ın haram kıldığı cana kıymak, faiz yemek, yetim malı yemek, savaştan kaçmak, suçsuz ve namuslu mümin kadınlara iftirada bulunmak buyurdu. Buhârî, Vasâyâ, 23, Tıbb, 48; Müslim, Îmân, 144. مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أوْ لِيَصْمُتْ Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, komşusuna eziyet etmesin. Allah’a ve ahiret gününe imân eden misafirine ikramda bulunsun. Allah’a ve ahiret gününe imân eden kimse, ya hayır söylesin veya sussun. Buhârî, Edeb, 31, 85; Müslim, Îmân, 74, 75. مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ Cebrâil bana komşu hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki; ben (Allah Teâlâ) komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim. Buhârî, Edeb, 28; Müslim, Birr, 140, 141. اَلسَّاعِي عَلَى الأرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أوِ الْقَائِمِ اللَّيْلَ الصَّائِمِ النَّهَارَ Dul ve fakirlere yardım eden kimse, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri (nafile) oruç tutup, gecelerini (nafile) ibadetle geçiren kimse gibidir. Buhârî, Nafakât, 1; Müslim, Zühd, 41; Tirmizî, Birr, 44; Nesâî, Zekât, 78. كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ وَخَيْرُ الْخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ Her insan hata eder. Hata işleyenlerin en hayırlıları tevbe edenlerdir. Tirmizî, Kıyâme, 49; İbn Mâce, Zühd, 30. عَجَبًا لأمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْس ذَاكَ لأحَدٍ إِلاَّ لِلْمُؤْمِنِ : إِنْ أصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَـكَرَ فَـكَانَ خَيْرًا لَهُ وَإِنْ أصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَـكَانَ خَيْرًا لَهُ Mü’minin başka hiç kimsede bulunmayan ilginç bir hali vardır; O’nun her işi hayırdır. Eğer bir genişliğe (nimete) kavuşursa şükreder ve bu onun için bir hayır olur. Eğer bir darlığa (musibete) uğrarsa sabreder ve bu da onun için bir hayır olur. Müslim, Zühd, 64; Dârim”, Rikâk, 61. مَنْ غَشَّـنَا فَلَيْس مِنَّا Bizi aldatan bizden değildir. Müslim, Îmân, 164 . لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ نَمَّامٌ Söz taşıyanlar (cezalarını çekmeden ya da affedilmedikçe) cennete giremezler. Müslim, Îmân, 168; Tirmizî, Birr, 79. أعْطُوا الأجِيرَ أجْرَهُ قَبْلَ أنْ يَجِفَّ عَرَقُهُ İşçiye ücretini, (alnının) teri kurumadan veriniz. İbn Mâce, Ruhûn, 4 . مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَـأكُلُ مِنْهُ طَيْرٌ أوْ إِنْسَانٌ أوْ بَهِيمَةٌ إِلاَّ كَانَ لَهُ بِهِ صَدَقَةٌ Bir müslümanın diktiği ağaçtan veya ektiği ekinden insan, hayvan ve kuşların yedikleri şeyler, o müslüman için birer sadakadır. Buhârî, Edeb, 27; Müslim, Müsâkât, 7, 10. إِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ ألاَ وَهِيَ الْقَلْبُ İnsanda bir organ vardır. Eğer o sağlıklı ise bütün vücut sağlıklı olur; eğer o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir. Buhârî, Îmân, 39; Müslim, Müsâkât, 107. اِتَّقُوا اللَّهَ رَبَّـكُمْ وَصَلُّوا خَمْسَـكُمْ وَصُومُوا شَهْرَكُمْ وَأدُّوا زَكَاةَ أمْوَالِكُمْ وَأطِيعُوا ذَاأمْرِكُمْ تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّـكُمْ Rabbinize karşı gelmekten sakının, beş vakit namazınızı kılın, Ramazan orucunuzu tutun, mallarınızın zekatını verin, yöneticilerinize itaat edin. (Böylelikle) Rabbinizin cennetine girersiniz. Tirmizî, Cum’a, 80.

1980 sonrası türk şiiri — Presentation Transcript

Türk şiiri 1980 sonrasında ülkeyi içine düştüğü siyasî kaostan kurtaran 12 Eylül askerî müdahalesinden sonra bu ideolojik ve siyasî havanın etkisinden kurtularak yeniden kendi yatağına döner. 1980 sonrasında çıkan şiir ve edebiyat dergilerinde kendini gösteren birçok yeni şair vardır ve bunların şiir çalışmaları oldukça dağınık bir manzara göstermektedir. 1980’li ve 90’lı yılların şiirinde geçmişte Yedi Meşaleciler ya da Garip şiirinde görüldüğü gibi dikkate değer bir grup çalışması , bir ortak şiir hareketi oluşmuş değildir. Sadece bir grup şair, Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra “açıklık politikası”nın bir sonucu olarak “ YENİBÜTÜNCÜ“ adını verdikleri yeni bir yapılanmaya doğru gitmek istemeleriyle dikkati çeker. Seyit Nezir , Veysel Çolak, Hüseyin Haydar, Metin Cengiz, Tuğrul Keskin’in imzaladığı “YENİBÜTÜN : “Kendini Biriktiren Bireyin Şiiri” başlıklı bildiri Broy dergisinde çıkar. Ancak bu hareket şiirimizde esaslı bir değişmeye yol açamamıştır. 80’li ve 90’lı yılların şairleri daha eserlerini tamamlamış ve zamanın ayıklayıcı süzgecinden geçmiş değildirler. Bu bakımdan haklarında yapılacak değerlendirmeler ister istemez eksik kalmak durumundadır. Bununla birlikte yine de bu yılların şiiri hakkında bazı genel değerlendirmeler yapılabilir. 1. 80’li ve 90’lı yılların şiirinde dikkati çeken önemli noktalardan birisi şairlerin şiirimizin bütün geçmişine, hangi dünya görüşüne sahip olursa olsun şiirin büyük ustalarına sahip çıkmaları, şiirin esasen bir araç olmayıp bir amaç olduğuna ve esas konusunun birey olduğuna inanmalarıdır. 2. Bu yıllarda çıkan dergilerde görülen önemli bir başka ortak nokta da şiiri teorik planda ele alan tartışmaların oldukça fazla oluşudur. 3.1990’lı yılların sonunda medyanın, daha doğrusu radyo ve televizyonun şiir üretimiyle yakından ilgilenmeye başlamasıdır. Bunun sonucunda son yıllarda şiir klipleri, şiir kasetleri ve CD’leri yapma ve bunları medyada tanıtma modası doğmuştur. 4. Bazı televizyonların şiir saatlerinde, hatta haber programlarında yeni çıkan şiir kitapları tanıtılmakta ve kitapları daha çok satmanın yolları aranmaktadır. Sansasyonel çıkışlarla gazete sayfalarını günlerce meşgul eden şairler de dikkati çeken başka bir olgudur. Yine de günümüzde bu ticarîleşme modasının dışında kalan gerçek şiir işçileri çalışmalarını sürdürmekte ve şiirimize yeni yollar açmaktadırlar. 1980’li ve 90’lı yılların şiirinde en önde gelen isimler arasında “1960 Kuşağı Şairleri” diye de nitelenen 1935-1945 arasında doğmuş Hilmi Yavuz, Özdemir İnce, Ataol Behramoğlu, İsmet Özel ve Süreyya Berfe’yi saymamız gerekiyor. 1950’li yıllarda doğan Enis Batur, Ebubekir Eroğlu, Murathan Mungan ve Haydar Ergülen ise daha sonraki kuşağın parlayan isimleri arasındadır. www.edebiyatogretmeni.net Kasım 1985`te yayımlanmaya başlayan aylık şiir dergisi Broy`un sahibi Meliha Akça`dır . yayın danışmanlığını ise Seyyit Nezir üstlendi. dergide dünya şairlerinin kişilikleri ve sanatlarının değerlendirildiği özel bölümler hazırlandı. nesrin arman, Ahmet Necdet gibi isimlerin eserlerine yer verildi. daha sonra kapanan Broy dergisi`nin yerine Broy yayınevi bu günlerde yeni bir dergi çıkartmaya başladı. Yeni olan bu derginin aksine ismi ESKİ… Broy Dergisi Aylık Şiir Dergisi, 1985 yılında yayına başladı ve 1991 yılındaki Körfez Krizi’nin ekonomik etkileri nedeniyle 60. sayısıyla yayını sona erdirdi. Ülkemizde uzun yıllar yayımlanmış olan bir şiir dergisidir. Genel yayın yönetmenliğini Seyyit Nezir yapmıştır. 12 Eylül askeri darbesi sonrası toplumsal hayatımızın çekiniklerini aşmasında oldukça önemli katkılar sağlamıştır. 1980 sonrası Türk şiirine katılan şairlerimizin neredeyse tümünün ilk şiirleri Broy’da yayımlanmıştır. Broy ile birlikte türk şiirseverler dünya şiirinin önemli isimlerini tanıma ve okuma fırsatı bulmuştur. Broy şiir dergisinin özel sayılarından birinde cumhuriyetin ilk yıllarında yayımlanan Resimli Ay Mecmuasının Nazım Hikmet’e ait olan tüm yazı ve şiirlerinin tıpkı basımları 64 sayfalık ek olarak yapılmış ve okurlarına sunulmuştur. Derginin şiir yapısı ülkemizdeki marksist şiir anlayışıyla bireyci şiirin kesiştiği katmanlarında eserlerini veren şairlerimizi türk şiir hayatına katmıştır. Broy sözcüğü Ruhi Su’nun Kocabey türküsünde “brooyy!” seslenme biçimi olarak görülür. Derginin adı bu sesleniş biçiminden esinlenerek BROY olarak Seyyit Nezir tarafından konulmuştur.

1956 yılında Eskişehir’de doğdu. Ankara Aydınlıkevler Lisesi’ni ve ODTÜ Sosyoloji Bölümü’nü bitirdi. Anadolu Üniversitesi İletişim Sanatları Bölümü’nde asistanlık yaptı. Daha sonra İstanbul’da reklam yazarı olarak çalışmaya başladı. Şiirleri, “Adam Sanat, Felsefe Dergisi, Gösteri, No, Öküz, Sombahar, Somut, Türk Dili, Varlık, Yaşasın Edebiyat, Yazko Edebiyat, Yusufçuk vb.” gibi dergilerde yayımlandı. 1983′te arkadaşları ile birlikte “ Üç Çiçek Dergisi’ni ” çıkardı, “ Şiir Atı’na” emeği geçenlerden. Şiirleri kadar denemeleri ve şiir değerlendirmeleri ile ilgi uyandırıyor. Çeşitli ödülleri vardır. Şiir : Karşılığını Bulamamış Sorular (1981) Sokak Prensesi (1990) Sırat Şiirleri (1991) Eskiden Terzi (1995) Kırk Şiir ve Bir (1997) Karton Valiz (1999) Hafıza ("Hafız" adı altında, 1999) Ölüm Bir Skandal (2000) Toplu Şiirleri: Nar (1.cilt, 2000) Toplu Şiirleri: Hafız ve Semender (2. cilt, 2002) Keder Gibi Ödünç (2005) Üzgün Kediler Gazeli (2007) Deneme : Haziran, Tekrar (2000) Üvey Sokak (2005) www.edebiyatogretmeni.net 1962 Mihalıççık, Eskişehir doğumlu. İlk, orta ve lise öğrenimini Eskişehir’de tamamladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü mezunu. Kırıkkale Üniversitesi’nde Yüksek Lisans yaptı. Şiirlerini “Diriliş, Yönelişler, Yedi İklim, Bürde, Kayıtlar, İpek Dili, Dergâh, Kaşgar ve Hece” dergilerinde yayımladı. Felsefe grubu öğretmenliği yapıyor. Kitapları: İntihar İlacı (Bürde Yayınevi,1991); Balkon Çıkmazında Efendilik Tarihi (Yediiklim Yayınevi, 1987) Şehir Konuşmaları (Yazı Yayınevi, 1990); İlk Sözler, (Kaknüs Yayınları, 1998); Kaçak Yolcu (Kaknüs Yayınları 1998); Karşılama Töreni (Hece Yayınları, 2005). 1990 Yazarlar Birliği Şiir Ödülü. İstanbul’da doğdu. Galatasaray Lisesi ’nde 8 yıl eğitim gördü. Babasından Fransızca ve Farsça, Mevlevi Şeyhi Ahmet Remzi Dede (Akyürek) ile Rauf Yekta Bey’den musiki ve nota dersleri aldı. Kısa bir süre kaldığı Fransa’dan dönüşünde üç yıl Sanayi-i Nefise Mektebi’nde öğrenim gördü. Adliye Meslek Mektebi’nden mezun oldu. Gençlik yıllarında divan edebiyatından etkilendi. Gazeller ve rubailer yazdı. 1937 ‘den sonra serbest ölçü kullanmaya ve Batı şiirinin tekniklerine yönelmeye başladı. Yeni şiir akımının önde gelen dergilerinden Ses, Hamle, Sokak, Servet-i Fünun-Uyanış’ta ve Gün gazetesinde 1938-1941 yılları arasında ilk şiirleri yayınlandı. Bu şiirlerinde ergenlik çağına ait duygular, çocukluk, masallar ve tekerlemelerin gerçeküstü dünyası gibi temaları kullandı. Şiir Kitapları: He(1942) Laleler(1943) Lâmelif (1945) Om Mani Padme Hum (1953) “ Benim Gözümle Şiir Davası” (1954) adlı altı makalede poetikasını açıkladı. Ses, imge, anlam ve düşünce olarak kültürler arası ve metinler arası bir nitelik taşıyan şiirleriyle Asaf Halet, Türk şiirinde “modern gelenekçi” tavrın temsilcisi oldu. Şiirlerinin yanı sıra eski edebiyat ile ilgili çalışmalarıyla da tanınan Çelebi, Hint ve Fars Edebiyatları üzerine yaptığı çalışmaları dergilerde ve kitaplarda yayınladı. İstanbulda doğdu. İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi. Çeşitli kuruluşlarda mütercimlik yaptı. 1974′de İzmit Sümerbank Boru Fabrikası mütercimi iken emekli oldu. ESERLERİ: ilk şiir kitabı Meş’aleler kendi yayını olarak 1949′da çıktı. İkinci kitabı Leke 1979 yılında Soyut dergisi yayınları arasında yayımlandı. Umran, edebiyat dünyasında trajik ben’in ızdırabını ve eşyanın içdünyasını yansıtan bu kitabı ile tanındı. Sevgi şiirlerinden oluşan “ Gittin Taş Atarak Denizlerime “ isimli şiir kitabı ise 1990′da Akabe yayınevi tarafından basıldı. Şair son yirmi yıldır değişik dergilerde yer alan şiirlerini Kara Işıldak adı altında topladı. Umran’ın şiirindeki son merhaleyi yansıtan 100 mısralık 25 dörtlüğü ise Kış Dörtlükleri üstbaşlığını taşımakta olup bu şiiri Türk Edebiyatı dergisinde yayımlanmıştır. Umran’ın Almanca’dan yaptığı çok sayıda çevirisi de bulunmaktadır. Sezai Karakoç, 1933 yılında Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde dünyaya gelir. Şairin çocukluğu Ergani, Maden ve Dicle ilçelerinde geçer. Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesini kazanarak başladığı yüksek öğrenimini, 1955’te fakültenin mali şubesinden mezuniyetle tamamlar. Pek çok resmi görevde bulunur. Görevi icabı Anadolu’yu çok gezer ve birçok il, ilçeyi inceleme, tanıma fırsatı bulur. Çeşitli görevlerde bulunur. 1973’ten bu yana da hiçbir resmi görev almaz. Kurucusu bulunduğu ‘Diriliş Yayınları’ ve ‘Diriliş Dergisi’ ile İstanbul’da yayım hayatına devam eder. Kurduğu bir partiyle siyaseti dener; fakat başarılı olamaz. Günümüzün üretken şairlerindendir. Şiir üslubu bakımından, az çok İkinci Yeni’ye yakın sayılsa da, şiirinde işlediği temalar, inandığı değerler bakımından şiirimizde yeni ve değişik bir sestir. Şiir Kitapları: Körfez,Şahdamar, Hızırla Kırk Saat, Sesler,Taha’nın Kitabı, Gül Muştusu, Zamana Adanmış Sözler, Leyla ile Mecnun, Mona Rosa. Araştırma ve Fikir Kitapları: Yunus Emre, Mevlana, Mehmet Akif, İslam’ın Dirilişi, Ölümden Sonra Kalkış, Mağara ve Işık. Hikaye Kitapları: Hikayeler I – Meydan Ortaya Çıktığında (1978), Hikayeler II – Portreler (1982)

HALK EDEBİYATI HALK EDEBİYATI ANONİM HALK EDEBİYATI AŞIK EDEBİYATI TASAVVUF EDEBİYATI HALK EDEBİYATI ÖNEMLİ ÖZELLİKLERİ 1. Dil sade ve özentisizdir. 2. Nazım birimi dörtlük, ölçü hece ölçüsüdür. 3. Çoğunlukla yarım uyak ve redif kullanılır. 4. Halk şairleri okur-yazar değildir. Şiirler meraklılar tara- fından yazıya geçirilmiştir. Bunlara “cönk” denir. 5. Şiirler saz eşliğinde doğaçlama söylenir. Yaşamla iç içedir. Hayalden çok gözlem vardır. 6. Aşk, özlem, gurbet, ölüm, doğa, yurt güzellikleri, yiğitlik, din, özgürlük konuları işlenir. 7. Şiirlerin son dörtlüğünde şairin adı geçer. 8. 18.yy’dan sonra aruzu ve dolayısıyla Arapça, Farsça sözcük- leri kullananlarda olmuştur.(Dertli, Erzurumlu Emrah, Zihni) ANONİM HALK EDEBİYATI

Yaratıcısı bilinmeyen edebiyattır.

Anonim şekilde oluşan ürünler:

Destanlar, Masallar, Maniler, Türküler, Ninniler,

Bilmeceler, Halk öyküleri(Dede Korkut), Karagöz,

Orta oyunu… gibi halkın ortak malı haline gelmiş

ürünlerdir.

4 mısradan oluşur.

7’li hece ölçüsüyle yazılır.

Kafiye düzeni: a,a,x,a

Asıl anlatılmak istenen duygu/düşünce genellikle son iki

mısradadır.

Hemen her konuda yazılır.

Cinaslı (Ayaklı) manilerde mısra sayısı fazla olabilir.

İki kişinin karşılıklı söyledikleri manilere “deyiş” denir.

Doğu Anadolu’da “Bayatı”, Urfa’da “Hoyrat” denir.

MANİ TÜRKÜ

Genellikle; aşk,doğa,güzellik,kahramanlık,sosyal olayları

konu alır.

Kendine özgü bir ezgiyle söylenir.(Bozlak,Barak)

Yapı bakımından iki bölümden oluşur;

1. BÖLÜM;Türkünün asıl sözlerinin söylendiği bölümdür.Bu

bölüme “ bent ” denir.

2. BÖLÜM;Bentlerin sonunda tekrarlanan nakarat bölümüdür.

Bu bölüme “ kavuştak ” denir.

Türküler bazı özelliklerine göre 3 gruba ayrılır;

a) Ezgilerine göre:

1) Usullü Ezgiler:Oyun Havaları

2) Usulsüz Ezgiler:Uzun Hava

b) Konularına göre : Aşk türküsü, kahramanlık türküsü

Yapılarına göre : Manilerden kurulanlar,dörtlüklerden

kurulanlar.

Türküler kavuştaklarına göre kafiyelenir

AĞIT

Sevilen bir kişinin ölümünden duyulan acıyı dile

getiren ve her zaman ezgiyle söylenen şiirlerdir.

Aslında bir türkü çeşididir.

NİNNİ

Küçük çocukları uyutmak için özel bir ezgiyle

söylenen şiirdir.

Aslında türkünün bir çeşididir.

ATASÖZÜ

Uzun deneyim ve gözlem ürünü olan, topluma öğüt

vererek doğru yolu göstermeye çalışan kısa

özlü sözlerdir.

BİLMECE

Bir varlık ya da nesnenin adını anmadan niteliklerini

üstü kapalı bir biçimde o varlığı buldurmayı amaç-

layan sözlerdir.

FIKRA

Güldürürken düşündürmeyi amaçlayan kısa, nükteli

sözler.

HALK HİKAYELERİ (DEDE KORKUT)

Oğuz Türklerinin geleneklerini, göreneklerini, tarihi ve

coğrafi konumlarını, savaşlarını Oğuz Türkçesiyle anlatır.

12 öykü ve bir önsözden oluşur.

Bunlar destan geleneğinden halk hikayeciliğine geçiş dö-

neminin ürünleridir.

Nazım nesir karışıktır.

İslamiyet’in izlerini taşır.

Tabiat ve hayvanlar ön planda tutulmuş, canlı bir

şekilde işlenmiştir.

Aliterasyonlara yer verilmiş.

Yazma nüshaları “DRESTEN VE VATİKAN” dadır

HALK TİYATROSU

Karagöz, ortaoyunu ve meddah gibi seyirlik oyun-

lardır.

Geleneksel sözlü tiyatronun örneğidir.

Hem göze hem kulağa seslenir.

Şive taklidinden yararlanır.

Oyunlar doğaçlama oynanır.

KARAGÖZ

Bir kukla oyunudur, eğlendirme amacı taşır.

Oyunun bel kemiğini Karagöz adlı cahil biriyle , Hacivat

adlı bilgili geçinen biri arasındaki diyaloga dayanır.

Klişeleşmiş bölümleri vardır.

Kuklayı oynatan kişi , konuşmaları tek başına

yapar.

ORTAOYUNU

Şehir meydanlarında ya da kendileri için hazırlanan

yerlerde Pişekar ,Kavuklu ,Zenne gibi sabit tiplerle

oynanan güldürü amaçlı seyirlik oyundur.

Oyunun bel kemiğini şive taklitleri oluşturur.

Metinsiz ,suflörsüz bir oyundur.

MEDDAH

Tek kişilik bir oyundur.yüksekçe bir yere çıkan meddah,

değişik şivelerle konuşarak anlattığı bir olayla güldürü

oluşturur.

AŞIK EDEBİYATI

Aşık, Ozan denilen saz şairlerinin; gurbet, aşk,

ayrılık, sevgili, doğa, yiğitlik, eleştiri gibi konularda

saz eşliğinde söyledikleri ürünlerdir.

Dil sadedir, hece ölçüsü kullanılmıştır.(Aruzu kulla-

nanlar da olmuştur.)

Aşıklar, usta-çırak ilişkisiyle yetişen gezginlerdir.

Yarım uyak ve cinaslara yer verilmiş.

Şiirlerin son dörtlüğünde şairin adı geçer.

Şiirler doğaçlama yazılır.

Bu şiirler “CÖNK” adı verilen defterlere yazılır.

AŞIK EDEBİYATI NAZIM ŞEKİLLERİ

11’li hece ölçüsüyle oluşturulur.

Dörtlüklerden oluşur, dörtlük sayısı üç ile beş arasında değişir.

Halk ve Aşık edebiyatının en çok kullanılan nazım biçimidir.

Divan edebiyatındaki gazele benzer.

Dili sade ,anlatımı yalın ve içtendir.

Son dörtlükte ozanın adı geçer.(Tapşırma)

K O Ş M A Konuları Bakımından Şöyle İncelenir: TAŞLAMA

Kişilerin ve toplumun kötü yanlarını

yeren eleştiren şiirlerdir.

Divan edebiyatı; Hicviye

Batı edebiyatı; Satir

Günümüz edebiyatı; Yergi

Dertli, Seyrani, Kazak Abdal,

Aşık Veysel bu türde eser veren

en ünlü ozanlardır.

KOÇAKLAMA

Yiğit anlamına gelen “ koçak ” söz-

cüğünden türetilmiştir.

Bu türde yiğitlik, kahramanlık ve

savaş konuları işlenir.

Köroğlu ve Dadaloğlu bu türde en

güzel örnekleri vermiştir.

DİL , KAVRAMLARI BELİRTEN GÖSTERGELER DİZGESİDİR.

BİR BAŞKA ŞEYİN YERİNİ ALABİLMESİNİ SAĞLAYAN ÖZELLİKLER TAŞIDIĞINDAN KENDİ DIŞINDA BİR NESNE, OLGU , VARLIK BELİRTEBİLEN ÖGEDİR.

GÖSTERGELERİN TOPLUM İÇİNDEKİ YAŞAMINI İNCELEYEN BİLİM. —————— GÖSTERGEBİLİM, GÖSTERGELER EVRENİNE ÖZGÜ YASALARI BELİRLEMEYİ ,İŞLEYİŞ KURALLARINI SAPTAMAYI ,İNCELEME YÖNTEMLERİ OLUŞTURMAYI AMAÇLAR

Duman — ateşin varlığını gösterir. Bulut — yağmur yağacağını gösterir. Kaşlarını çatmak — kızgınlık göstergesidir. Vücut ateşinin yükselmesi— hastalık göstergesidir.

Belli bir anlamı aktarma , bildirişimi gerçekleştirme amacına yönelik , toplumsal göstergelerdir. İkiye ayrılırlar.

YANSITICI GÖSTERGELER SAYMACA GÖSTERGELER