Ana sayfa » Bilim ve Teknoloji » Anlamsal Web Dilleri Ve Araçları

Dosya Seç

Anlamsal Web, Anlamsal Web Dilleri ve Araçları
1

2
Anlamsal Web – Selim Akyokuş
Gündem
Anlamsal Web Nedir?
Ontolojiler
Anlamsal Web Uygulamaları
Anlamsal Web Modeli ve Mimarisi
Anlamsal Web Dilleri
RDF, RDFS
DAML + OIL
OWL
Anlamsal Web Araçları
Sonuç

3
Anlamsal Web –
Bugünkü Web
Bugün web ortamı milyonlarca kişinin kullandığı global bir iletişim ortamını oluşturmaktadır.
Web kullanıcıları web ortamındaki bilgilere URI adreslerini belirterek, tarama yaparak ve ilgili bağlaçları izleyerek kolayca erişmektedir.
Web ortamının sağladığı kolaylık bugünkü web’in çok büyük çapta yaygınlaşmasının en önemli nedenidir.
Bununla beraber, şu anda web içeriğine temel oluşturan bir çok yapıya bakıldığında bu yapıların insanların okuması, anlaması ve kullanımı için tasarlanmış ve geliştirilmiş olduğu görülür.
Mevcut web alt yapısında sunulan içeriğin bilgisayarca-okunur ve bilgisayarca-anlaşılabilir olması çok zordur.
Mevcut web ortamındaki içeriğin bilgisayarlarca (programlar ve yazılım ajanları) okunur ve anlaşılabilir olması için yeni bir modele gereksinim vardır.

4
Anlamsal Web –
Anlamsal Web Nedir?
Anlamsal web kavramı, bugünkü web’in temelini oluşturan URI, HTTP ve HTML gibi yapılarını tasarlayan ve bulan kişi olan Tim Berners-Lee tarafından öne sürülmüş ve mevcut web ortamının geliştirilerek tam potansiyel kullanımı için web’in gelecek adımı olarak düşünülmektedir
Anlamsal web yeni ve ayrı bir web olmayıp, bilgilere iyi tanımlanmış anlamların verildiği, bilgisayarların ve insanların birlikte çalışmalarına imkan veren bugünkü web’in bir uzantısıdır. – T. Berners-Lee, J. Hendler, O. Lassila
Anlamsal web’teki temel amaç iyi tanımlanmış ve bağlantılandırılmış olan bilgilerin ve servislerin web ortamında kolay bir şekilde bilgisayarca-okunabilir ve bilgisayarca-anlaşılabilir olmasını sağlayacak standartların ve teknolojilerin geliştirilmesidir.

5
Anlamsal Web –
Ontoloji Nedir?
Ontolojiler anlamsal web’in gerçekleştirilmesinde kullanılacak anahtar teknolojidir.
Ontoloji terimi felsefede varlık bilim olarak tanımlanmaktadır.
Ontoloji doksanlı yıllarda yapay zeka alanında popüler bir terim olarak belirli bir alandaki bilgilerin paylaşımını ve yeniden kullanımını sağlayacak “kavramlaştırmaların biçimsel ve açık belirtimi“ olarak tanımlanmış ve kullanılmıştır.
Son zamanlarda ontolojilerin kullanımı zeki bilgi entegrasyonu, elektronik ticaret, doğal dil işleme ve bilgi yönetimi konularında yaygınlaşmaktadır.

6
Anlamsal Web –
Ontoloji Nedir?
Ontolojilerin belirli bir alandaki bilgilerin “paylaşılan ve genel bir anlamının” oluşmasına imkan verir.
Ontolojiler herhangi bir alanda standart olarak kullanılacak ortak ve paylaşılan sözçük kümelerini (vocabulary) veya terminolojiyi belirler.
Ontolojiler ontoloji dilleri (RDFS, DAML+OIL, OWL, ..) ile tanımlanır.
Ontoloji geliştirme araçları (editörleri) ontolojilerin görsel olarak kolayca tanımlanmasını sağlar.
Bir çok alan için değişik ontoloji dillerinde ontolojiler geliştirilmektedir. (

7
Anlamsal Web –
Ontoloji Nedir?
Bilgisayar Bilimleri Bölümü Ontolojisi (SHOE dilinde)
İlişkiler
Kategoriler

8
Anlamsal Web –
Anlamsal Web Modeli
Anlamsal web’te bilgiler ve bilgiler arasındaki ilişkiler tanımlıdır.
Bugünkü Web
Anlamsal Web

9
Anlamsal Web –
Anlamsal Web Modeli
Tim Berners-Lee tarafından düşünlen orjinal web modeli

10
Anlamsal Web –
Anlamsal Web Mimarisi
Tim Berners-Lee’nin önerdiği Anlamsal Web Katmanları

11
Anlamsal Web –
Anlamsal Web Uygulaması Geliştirme
Bir anlamsal web uygulaması ilgili sektörde kullanılacak bir ontolojinin geliştirilmesi ile başlar.

12
Anlamsal Web –
Anlamsal Web Uygulama Alanları
Yazılım ajanı tabanlı dağıtık işlem uygulamaları: Ontolojiler araçılığıyla tanımlanmış, yapılandırılmış ve anlamlandırılmış bilgiler, yazılım ajanlarının bu bilgileri taraması, harmanlaması ve kullanmasını sağlayacaktır. Bu bir çok alanda şu anda hayal edilen uygulamanın gerçekleştirilmesini sağlayacaktır.
Anlam tabanlı web arama makineleri: Ontolojiler ile tanımlanmış web kaynakları, web arama makinelerinin daha akıllı sorgulamaları yapmasına imkan verecektir.
Anlam tabanlı sayısal kütüphaneler: Anlamsal web teknolojilerinin sağladığı etkili sınıflandırma ve endeksleme yöntemleri sayısal kütüphanelerde bulunan çoklu ortam veri içeriğine ulaşımı ve sayısal kütüphaneler arası birlikte işleyebilirliği kolaylaştıracaktır.
Ontoloji destekli kurumsal bilgi yönetimi: Küresel ekonomi ile birlikte, iş gücü, sermaye, ve stok yönetimi gibi geleneksel kaynakların yanında, bilginin bir kaynak olarak kurumlarda yönetimi çok önem kazanmakta ve önemli bir üretkenlik etmeni olarak ortaya çıkmaktadır. Anlamsal web teknolojileri kurumsal bilgilerin etkin bir şekilde yönetilmesini ve kullanılmasını sağlayacaktır.
Otomatik web servisi keşfi, aktive edilmesi, karşılıklı işleyebilirliği ve izlenebilirliği: Web servisleri son zamanlarda en çok konuşulan ve web ortamında yeni fırsatlara yok açacak bir teknolojidir. Anlamsal web bu servislerin otomatik olarak bulunması, seçilmesi, çalıştırılması, karşılıklı işeyebilirliğini ve izlenmesini sağlayacaktır.

13
Anlamsal Web –
Anlamsal Web Dilleri
Anlamsal web dilleri ontolojilerin ve ontolojilerle web ortamındaki nesnelerin (kaynakların) tanımlanmasını sağlar.

14
Anlamsal Web –
RDF (Resource Description Framework)
XML dili verilerin kodlanması ve taşınması için sözdizimi yapısını belirler.
RDF (Resource Description Framework – Kaynak Tanım Çerçevesi) bir veri modelidir.
Bu model web ortamındaki nesnelerin (kaynakların), kaynak özelliklerinin ve özellik değerlerinin tanımlanması fikrine dayanır.
RDF ifadelerinde yer alan nesne, özellik, değer üçlüleri RDF’in temelini oluşturur.

15
Anlamsal Web –
RDF
Nesne, özellik, değer terimleri RDF’te özne (subject), yüklem (predicate), nesne (object) olarak adlandırılır.

Özne URIref:
Yüklem URIref:
Nesne URIref:

16
Anlamsal Web –
RDF
RDF ifadeleri özne, yüklem ve nesne üçlüleri olarak ta gösterilebilir. “Notation3” olarak adlandırılan üçlü gösterimin anlaşılması kolaydır.
Üçlü RDF gösteriminde her bir satır özne, yüklem ve nesne üçlülerini içerir.
ex: dc:creator exstaff:85740 .
ex: exterms:creation-date “July 4, 2003” .
ex: exterms:language “English” .

ex:
exterms: http:// /terms/
exstaff: http:// /staffid/
XML Namespace
(öntakı)

17
Anlamsal Web –
RDF
RDF’te sık olarak kullanılan diğer bazı öntakılar (XML Namespaces) şunlardır:
rdf:
rdfs:
dc:
daml:
xsd:

Dublin Core (dc) : Elektronik ortamdaki bilgi kaynaklarının tanımlanması için kullanılan bir meta veri standartıdır.
Dublin Core meta veri kümesi : Title, Creator, Subject, Description, Publisher, Contributor, Date, Type, Format, Identifier, Source, Language, Relation, Coverage, Rights

18
Anlamsal Web –
RDF/XML
RDF ifadelerinin XML’ de yazımı, gösterimi, ve uygulamalar
arası taşınması için RDF/XML sözdizimi standardı kullanılır.

July 4, 2003

Anlamsal Web Dilleri Ve Araçları slayt - sunumunu indir:

Esra Canvar

Hepsini göster

Yorum ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir