Ana sayfa » Eğitim » DURAN VARLIKLAR

Dosya Seç

2. DURAN VARLIKLAR

DURAN VARLIKLAR
Bu ana hesap grubu; bir yıldan veya bir normal faaliyet döneminden daha uzun sürelerle, işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla elde edilen ve ilke olarak bir yılda veya normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlıkları kapsar.
– Ticari Alacaklar
– Diğer Alacaklar
– Mali Duran Varlıklar
– Maddi Duran Varlıklar
– Maddi Olmayan Duran Varlıklar
– Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
– Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
– Diğer Duran Varlıklar

DURAN
VARLIK
MALİ
DURAN VARLIK
MADDİ
OLMAYAN
DURAN VARLIK
MADDİ
DURAN VARLIK

DURAN
VARLIK
MALİ
DURAN VARLIK
MADDİ
OLMAYAN
DURAN VARLIK
MADDİ
DURAN VARLIK
ÖZEL
TÜKENMEYE
TABİ VARLIK

DURAN
VARLIK
MALİ
DURAN VARLIK
MADDİ
OLMAYAN
DURAN VARLIK
MADDİ
DURAN VARLIK
ÖZEL
TÜKENMEYE
TABİ VARLIK
DİĞER
DURAN VARLIK

DURAN
VARLIK
MALİ
DURAN VARLIK
MADDİ
OLMAYAN
DURAN VARLIK
MADDİ
DURAN VARLIK
ÖZEL
TÜKENMEYE
TABİ VARLIK
DİĞER
DURAN VARLIK
24
25
26
27
29

BİLANÇO
1 DÖNEN VARLIKLAR
3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR
10 HAZIR DEĞERLER
11 MENKUL DEĞERLER
12 TİCARİ ALACAKLAR
13 DİĞER ALACAKLAR
15 STOKLAR
18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR

4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR
2 DURAN VARLIKLAR

5 ÖZ KAYNAKLAR

22 TİCARİ ALACAKLAR
23 DİĞER ALACAKLAR
24 MALİ DURAN VARLIKLAR
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR

MALİ DURAN VARLIKLAR

Mali duran varlıklar hesap grubunda; uzun vadeli amaçlarla veya yasal zorunluluklar nedeniyle elde tutulan uzun vadeli menkul kıymetlerle, paraya dönüşme niteliğini kaybetmiş uzun vadeli menkul kıymetler izlenir.
Ayrıca, diğer bir işletmeye veya bağlı ortaklığa ortak olmak amacıyla edinilen sermaye paylarının yer aldığı grup olarak tanımlanmıştır.

2 DURAN VARLIKLAR
20
21
22 TİCARİ ALACAKLAR
23 DİĞER ALACAKLAR
24 MALİ DURAN VARLIKLAR
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER
241 BAĞLI MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
242 İŞTİRAKLER
243 İŞTİRAKLERDE SERMAYE TAAHHÜTLERİ HESABI
244 İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
245 BAĞLI ORTAKLIKLAR (ŞİRKETLER)
246 BAĞLI ORTAKLIKLARA SERMAYE TAAHHÜTLERİ HESABI
247 BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR
249 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR

110 HİSSE SENETLERİ
111 ÖZEL KESİM
TAHVİL
SENET VE BONOLARI
MENKUL KIYMETLER
Hisse Senedi
Tahvil – Senet – Bono
112 KAMU KESİMİ
TAHVİL
SENET VE BONOLARI
BAĞLI OLMAMAK ŞARTIYLA
SERBEST

….. ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

5. ÖZ KAYNAKLAR
TAHVİL
SENET
BONO
HİSSE SENEDİ
BİZİM ŞİRKETİN BİLANÇOSU
11 MENKUL KIYMETLER
111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE BONOLARI
110 HİSSE SENETLERİ
112 KAMU KESİMİ TAHVİL SENET VE BONOLARI
DEVLET TAHVİLİ
HAZİNE BONOSU
SERBEST MENKUL KIYMETLER
Amaç: SPEKÜLATİF

….. ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

5. ÖZ KAYNAKLAR
TAHVİL
SENET
BONO
HİSSE SENEDİ
BİZİM ŞİRKETİN BİLANÇOSU
11 MENKUL KIYMETLER
111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE BONOLARI
110 HİSSE SENETLERİ
112 KAMU KESİMİ TAHVİL SENET VE BONOLARI
DEVLET TAHVİLİ
HAZİNE BONOSU
BAĞLI MENKUL KIYMETLER
Amaç: YATIRIM

….. ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

5. ÖZ KAYNAKLAR
TAHVİL
SENET
BONO
HİSSE SENEDİ
BİZİM ŞİRKETİN BİLANÇOSU
11 MENKUL KIYMETLER
111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE BONOLARI
110 HİSSE SENETLERİ
112 KAMU KESİMİ TAHVİL SENET VE BONOLARI
DEVLET TAHVİLİ
HAZİNE BONOSU
24 MALİ DURAN VARLIK.
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER
BAĞLI MENKUL KIYMETLER
Amaç: YATIRIM

110 HİSSE SENETLERİ
111 ÖZEL KESİM
TAHVİL SENET VE BONOLARI
MENKUL KIYMETLER
11
MENKUL KIYMETLER
24
MALİ DURAN VARLIKLAR
112 KAMU KESİMİ
TAHVİL SENET VE BONOLARI
Serbest (kısa süreli)
Bağlı (uzun süreli)
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER

110 HİSSE SENETLERİ
HİSSE SENETLERİ
11
MENKUL KIYMETLER
24
MALİ DURAN VARLIKLAR
Serbest (kısa süreli)
Bağlı (uzun süreli)
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER
242 İŞTİRAKLER
245 BAĞLI ORTAKLIKLAR
< %10 %10-%50 > %50

MALİ DURAN VARLIKLAR
Bağlı menkul kıymetler hesabında, sağladığı oy hakkı veya yönetime katılma hakkı % 10’un altında olan hisse senetleri ile bir yıldan daha uzun sürede paraya dönüşecek diğer menkul kıymetler izlenir. Bu menkul kıymetler, uzun vadeli amaçlarla veya yasal zorunluluklar sonucu işletme varlıkları içinde yer aldığı gibi, paraya dönüşme niteliği kaybolduğu için de elde tutulabilir.

İştirakler hesabında, sahip olunan oy hakkı veya yönetime katılma hakkı en az % 10 ile en fazla % 50 olan işletmeler izlenir.

Bağlı ortaklıklar hesabında, sağladığı oy veya yönetime katılma hakkı % 50 oranından fazla olan sermaye payları izlenir.

….. ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

5. ÖZ KAYNAKLAR
HİSSE SENEDİ
BİZİM ŞİRKETİN BİLANÇOSU
11 MENKUL KIYMETLER
110 HİSSE SENETLERİ
Amaç: SPEKÜLATİF
24 MALİ DURAN VARLIK.
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER
242 İŞTİRAKLER
245 BAĞLI ORTAKLIKLAR

….. ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

5. ÖZ KAYNAKLAR
HİSSE SENEDİ
BİZİM ŞİRKETİN BİLANÇOSU
11 MENKUL KIYMETLER
Amaç: YATIRIM
24 MALİ DURAN VARLIK.
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER
242 İŞTİRAKLER
245 BAĞLI ORTAKLIKLAR
% 10’un
altında
110 HİSSE SENETLERİ

….. ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

5. ÖZ KAYNAKLAR
HİSSE SENEDİ
BİZİM ŞİRKETİN BİLANÇOSU
11 MENKUL KIYMETLER
Amaç: YATIRIM
24 MALİ DURAN VARLIK.
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER
242 İŞTİRAKLER
245 BAĞLI ORTAKLIKLAR
% 10 ile % 50
arasında
110 HİSSE SENETLERİ

….. ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

5. ÖZ KAYNAKLAR
HİSSE SENEDİ
BİZİM ŞİRKETİN BİLANÇOSU
11 MENKUL KIYMETLER
Amaç: YATIRIM
24 MALİ DURAN VARLIK.
240 BAĞLI MENKUL KIYMETLER
242 İŞTİRAKLER
245 BAĞLI ORTAKLIKLAR
% 50’nin
üzerinde
110 HİSSE SENETLERİ

MALİ DURAN VARLIKLAR
Örnek: İşletme X İşletmesi’ne 60 000 TL. sermaye payı ile ortak olmayı taahhüt etmiş ve 20 000 taahhüdünü nakit olarak yerine getirmiştir. Bu yatırımla ilgili şirketin % 35 payla ortağı olunmaktadır.

Örnek: İşletmenin bağlı ortaklığı konumunda olan Y İşletmesi’ndeki sermaye payında 85 000 değer düşüklüğü olduğu saptanmıştır.

242-İŞTİRAKLER
243-İŞTİRAKLERE SERMAYE TAAHHÜTLERİ
60 000

60 000
243-İŞTİRAKLERE SERMAYE TAAHHÜTLERİ
100-KASA
20 000

20 000
654-KARŞILIK GİDERLERİ
247-BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI
85 000

85 000

2 DURAN VARLIKLAR
20
21
22 TİCARİ ALACAKLAR
23 DİĞER ALACAKLAR
24 MALİ DURAN VARLIKLAR
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
250 ARAZİ VE ARSALAR
251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ
252 BİNALAR
253 TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR
254 TAŞITLAR
255 DEMİRBAŞLAR
256 DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
259 VERİLEN AVANSLAR
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR

MADDİ DURAN VARLIKLAR
Maddi duran varlıklar; işletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlık kalemlerinin ve bunlarla ilgili birikmiş amortismanların izlendiği hesap grubudur.
– Arazi ve Arsalar
– Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri
– Binalar
– Tesis, Makine ve Cihazlar
– Taşıtlar
– Demirbaşlar
– Diğer Maddi Duran Varlıklar
– Birikmiş Amortismanlar (-)
– Yapılmakta Olan Yatırımlar
– Verilen Avanslar

MADDİ DURAN VARLIKLAR
Satın alma:
Maddi duran varlıklar, alış maliyeti ile muhasebeleştirilirler.
Alış maliyeti, maddi duran varlığın alış fiyatı ile gümrük vergileri, taşıma sırasındaki sigorta giderleri, taşıma ve montaj giderlerinden meydana gelmektedir.
Ülkemizdeki vergi mevzuatına göre, işletmeler satın aldıkları arazi veya arsalar için yaptıkları noter harcı, mahkeme ve benzeri giderleri arazi veya arsaların alış maliyetine katabildikleri gibi; bu tip giderler genel giderler olarak da işleme tabi tutulabilirler.

25 MADDİ DURAN VARLIKLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
MALİYET BEDELİ
ile…
YURT İÇİ SATINALMA
Maliyet Bedeli =
Alış Bedeli
+ Sigorta Giderleri
+ Taşıma Giderleri
+ Komisyon Giderleri
+ Montaj Giderleri
+ Özel Tüketim Vergisi
+ Noter – Tapu – Mahkeme
YURT DIŞI SATINALMA
Maliyet Bedeli =
Alış Bedeli
+ Sigorta Giderleri
+ Taşıma Giderleri
.
.
.
.
+ Gümrük Vergisi
+ Kredi Faizleri
İMAL/İNŞAA BEDELİ
ile…
KENDİ ÜRETME
İmal/İnşaa Maliyeti =
+ Hammadde ve Malzeme Gid.
+ İşçilik Giderleri
+ Diğer Üretim Giderleri
Ayrıca değer artırıcı harcamalar da maliyet bedeline eklenir

252 BİNALAR
MALİYETE EKLENEBİLİR !
Noter, tapu, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon, emlak alım vergisi ile diğer gider ve harçlar…
GİDER YAZILABİLİR !
Daha sonra yapılacak giderler
254 TAŞITLAR
Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon, binek KDV’si, taşıt alım vergisi ve özel tüketim vergisi ve harçlar…
Yeni alınan arsa ve arazi üzerinde daha önceden varolan yapıların yıkılması sırasında ödenen tutarlar dahil, tapu, alımla ilgili vergiler ve harçlar…
250 ARAZİ VE ARSALAR
255 DEMİRBAŞLAR
Komisyon, sigorta, taşıma, kurulum – montaj ve özel giderler…
Alım esnasında yapılan giderler

Duran varlığa yazmama (gider yazma) “GİDERLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.
Duran varlığa yazma (maliyete ekleme) “AKTİFLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.
BİLANÇO
Aktifler
GELİR
TABLOSU
Giderler
ÖRNEK: 26.000 TL’ye alınan taşıt için 4.000 TL masraf yapılmış…

Duran varlığa yazmama (gider yazma) “GİDERLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.
Duran varlığa yazma (maliyete ekleme) “AKTİFLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.
BİLANÇO
Aktifler
GELİR
TABLOSU
Giderler
254 TAŞITLAR 795 VERGİ RESİM HARÇLAR
100 KASA
26.000
4.000
30.000
ÖRNEK: 26.000 TL’ye alınan taşıt için 4.000 TL masraf yapılmış…

Duran varlığa yazmama (gider yazma) “GİDERLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.
Duran varlığa yazma (maliyete ekleme) “AKTİFLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.
BİLANÇO
Aktifler
GELİR
TABLOSU
Giderler
254 TAŞITLAR
100 KASA
254 TAŞITLAR 795 VERGİ RESİM HARÇLAR
100 KASA
30.000
30.000
26.000
4.000
30.000
ÖRNEK: 26.000 TL’ye alınan taşıt için 4.000 TL masraf yapılmış…

….. ŞİRKETİNİN 2006 BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
5. ÖZ KAYNAKLAR
1. DÖNEN VARLIKLAR

2. DURAN VARLIKLAR
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
254 TAŞITLAR 30.000
….. ŞİRKETİNİN 2006 BİLANÇOSU
3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
5. ÖZ KAYNAKLAR
1. DÖNEN VARLIKLAR

2. DURAN VARLIKLAR
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
254 TAŞITLAR 26.000
Duran varlığa yazmama (gider yazma) “GİDERLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.
Duran varlığa yazma (maliyete ekleme) “AKTİFLEŞTİRME” kavramı ile ifade edilir.

41

15.10.2014
DURAN VARLIKLAR.
XX.-
100 KASA HS.
XX.-
…………………
/
DURAN VARLIKLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
Satın alma:

Satıldıklarında
42

15.10.2014
100 KASA HS.
XX.-
DURAN VARLIKLAR.
XX.-
Kar / Zarar durumu yok
/

DURAN VARLIKLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
23 Nolu Yevmiye: 5.000.-TL’ye alınan Duran Varlık 6.000.- TL’ye satılırsa:
24 Nolu Yevmiye: 5.000.-TL’ye alınan Duran Varlık 3.000.- TL’ye satılırsa:

24

15.10.2014
100 KASA HS.
DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR
3.000.-
2.000.-
DURAN VARLIKLAR.
5.000.-
Olumsuz satış
/
23

15.10.2014
100 KASA HS.
6.000.-
DURAN VARLIKLAR.
DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR

5.000.-
1.000.-
Olumlu satış
/
649
659

MADDİ DURAN VARLIKLAR
Yapılmakta Olan Yatırımlar
İşletme tarafından satın alınan veya üretilen ve inşa edilen duran varlıklara yapılan harcamalar, bu duran varlıklar kullanılmaya hazır hale getirilinceye kadar “Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabında muhasebeleştirilir.
İlgili duran varlık kullanılmaya hazır hale gelince, bu hesapta oluşan maliyet ilgili duran varlık hesabına devredilir.

MADDİ DURAN VARLIKLAR
Örnek: İşletme, yönetim binası olarak kullanmak üzere bina inşaatına başlamış ve çeşitli tarihlerde 30 000 , 20 000 ve 25 000 harcamalarda bulunmuştur. Bu harcamalar ve KDV ödemeleri peşin olarak gerçekleştirilmiştir. Bu harcamalar sonucunda bina kullanım amacına hazır duruma gelmiştir.
258-YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
191-İNDİRİLECEK KDV
100-KASA
30 000
3 000

33 000
258-YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
191-İNDİRİLECEK KDV
100-KASA
20 000
2 000

22 000
258-YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
191-İNDİRİLECEK KDV
100-KASA
25 000
2 500

27 500
252-BİNALAR
258-YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
75 000

75 000

AMORTİSMANLAR
257- Birikmiş Amortismanlar (Maddi duran varlıklar için)
268- Birikmiş Amortismanlar (Maddi olmayan duran varlıklar için)
278- Birikmiş Tükenme Payları (Özel tükenmeye tabi varlıklar için)
Boş arazi ve arsalar dışında kalan maddi duran varlık maliyetlerinin gider haline getirilmesinde ve dönemsel olarak maliyetlere yüklenecek tutarın tahmin edilmesinde şu unsurlar gözönünde bulundurulur:
1- Amortisman matrahı
2- Hurda değer
3- Tahmini hizmet süresi (Faydalı – ekonomik ömür)

AMORTİSMANLAR-Hesaplama Yöntemleri
Eşit Tutarlar Yöntemi
M = Amortisman matrahı (duran varlığın elde edilme maliyeti veya o yıla ilişkin değer)
H = Hurda değer
n = Hizmet süresi (yıl olarak)
A = Yıllık amortisman tutarı
a = Amortisman oranı

A = (M – H) / n veya A = M x a

a = 1 / n veya a = A / (M – H)

AMORTİSMANLAR-Hesaplama Yöntemleri
Eşit Tutarlar Yöntemi
Örnek: İşletme, elde edilme maliyeti 42 000 TL. olan bir demirbaş satın almıştır. Demirbaşın hurda değerinin 2 000 TL. ve faydalı ömrünün 4 yıl olduğu saptanmıştır.
A = (42 000 – 2 000) / 4
A = 10 000
a = 1 / 4 = 0.25
veya
a = 10 000 / (42 000 – 2 000) = 0.25
A = 40 000 x 0.25 = 10 000

AMORTİSMANLAR-Hesaplama Yöntemleri
AMORTİSMAN TABLOSU
Yıllar
Yıllık Amortisman Tutarı
Birikmiş Amortismanlar
Duran Varlığın Kalan Değeri
42 000
1
10 000
10 000
32 000
2
10 000
20 000
22 000
3
10 000
30 000
12 000
4
10 000
40 000
2 000

AMORTİSMANLAR-Hesaplama Yöntemleri
Azalan Bakiyeler Yöntemi
Örnek: İşletme, elde edilme maliyeti 40 000 TL. olan bir demirbaş satın almıştır. Demirbaşın hurda değeri bulunmamaktadır ve faydalı ömrü 4 yıldır.

a = 1 / 4 = 0.25
a = 0.25 x 2 = 0.50

A = M x 0.50

AMORTİSMANLAR-Hesaplama Yöntemleri
AMORTİSMAN TABLOSU
Yıllar
Yıllık Amortisman Tutarı
Birikmiş Amortismanlar
Duran Varlığın Kalan Değeri
40 000
1
20 000
20 000
20 000
2
10 000
30 000
10 000
3
5 000
35 000
5 000
4
5 000
40 000
0

AMORTİSMANLAR-Hesaplama Yöntemleri
Kuramsal olarak yılın birimleri (aylar veya günler) için amortisman hesaplanabilir. Ülkemizde, sadece binek otomobilleri için aylık amortisman ayrılır.
Örnek: İşletme Kasım ayında 72 000 TL. tutarında bir binek otosunu peşin bedelle satın almıştır. Otonun ekonomik ömrü 8 yıldır. İşletme eşit tutarlar yöntemine göre amortisman ayırmaktadır.
A = 72 000 / 8 = 9 000
2 Aylık Amortisman Tutarı = 9 000 / 6 = 1 500
veya
a = 1 / 8 = 0.125
A = 72 000 x 0.125 = 9 000
2 Aylık Amortisman Tutarı = 9 000 / 6 = 1 500

AMORTİSMANLAR-Kayıt Yöntemleri
Endirekt Yöntem:
Yıllık amortisman tutarı, faaliyet gider hesabını temsil eden amortisman giderleri hesabına borç; “Birikmiş Amortismanlar” hesabına alacak olarak kaydedilir.
760-PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ
257-BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
1 500

1 500

AMORTİSMANLAR-Kayıt Yöntemleri
Her yıl amortismanlarla ilgili kayıtlar yapıldığı takdirde; faydalı ömrün sonunda varlık hesabı ile birikmiş amortismanlar hesabı kalanları birbirine eşit olur.
Varlık hesabı, birikmiş amortismanlar hesabı ile karşılaştırılarak kapatılır:
257-BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
254-TAŞITLAR
72 000

72 000

MADDİ DURAN VARLIKLAR
Amortismana tabi maddi duran varlıkların satılması
Örnek: Alış maliyeti 40 000 TL. olan bir demirbaş, 17 000 peşin bedelle satılmıştır. Satış tarihinde demirbaşın 18 000 kısmı itfa edilmiştir. Bu işlemle ilgili KDV peşin tahsil edilmiştir.

Amortismana tabi maddi duran varlıkların satılması
Örnek: Alış maliyeti 40 000 TL. olan bir demirbaş, peşin bedelle 30 000 satılmıştır. Satış tarihinde demirbaşın 18 000 kısmı itfa edilmiştir.

100-KASA
257-BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
659-DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR
255-DEMİRBAŞLAR
391-HESAPLANAN KDV
18 700
18 000
5 000

40 000
1 700
100-KASA
257-BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
255-DEMİRBAŞLAR
391-HESAPLANAN KDV
649-DİĞER OLAĞAN GELİR VE KAR.
33 000
18 000

40 000
3 000
8 000

MADDİ DURAN VARLIKLAR
Amortismana tabi maddi duran varlıkların satılması
Örnek: Alış maliyeti 40 000 TL. olan bir demirbaş, peşin bedelle 30 000 satılmıştır. Satış tarihinde demirbaşın 18 000 kısmı itfa edilmiştir.
100-KASA
257-BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
255-DEMİRBAŞLAR
391-HESAPLANAN KDV
649-DİĞER OLAĞAN GELİR VE KAR.
33 000
18 000

40 000
3 000
8 000

MADDİ DURAN VARLIKLAR
Maddi duran varlık yenileme fonunun ayrılması

Maddi duran varlık yenileme fonunun kullanılması
Örnek: İşletme, sattığı demirbaşın yerine 50 000 ve peşin bedelle yeni bir demirbaş satın almıştır. Demirbaşın hizmet süresi beş yıldır ve hurda değeri yoktur.
Amortismanlar eşit tutarlar yöntemine göre hesaplanmaktadır.
649-DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR
549-ÖZEL FONLAR
-MDV Yenileme Fonu
8 000

8 000
255-DEMİRBAŞLAR
191-İNDİRİLECEK KDV
100-KASA
50 000
5 000

55 000
549-ÖZEL FONLAR
-MDV Yenileme Fonu
770-GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
257-BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
8 000

2 000

10 000

MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
Maddi olmayan duran varlıklar; herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve işletmenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ile belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar ve şerefiyelerin izlendiği hesap grubudur.
– Haklar
– Şerefiye
– Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri
– Araştırma ve Geliştirme Giderleri
– Özel Maliyetler
– Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar
– Birikmiş Amortismanlar (-)
– Verilen Avanslar

MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
Örnek: İşletme, peşin bedelle 35 000 bir patent hakkı satın almıştır. Yapılan noter vb. giderler için 5 000 TL. ödenmiştir. Bu işlemlere ilişkin KDV peşin ödenmiştir. Bu işlem iki türlü muhasebeleştirilebilir:
260-HAKLAR
191-İNDİRİLECEK KDV
100-KASA
40 000
4 000

44 000
260-HAKLAR
191-İNDİRİLECEK KDV
100-KASA
35 000
3 500

38 500
770-GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
191-İNDİRİLECEK KDV
100-KASA
5 000
500

5 500

MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
Özel Maliyetler: İşletmelerin uzun vadeli sözleşmelerle kiraladıkları gayrimenkullarda normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, faaliyetlerini yürütmek amaçlarıyla yaptıkları değişikliklere ve eklere ilişkin giderlere özel maliyet bedeli denir.
Kira sözleşmesi sonunda gayrimenkuldaki bu değişiklikler ve ekler bedelsiz olarak gayrimenkul sahibine bırakılır.

MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
Örnek: İşletme, satış mağazası olarak kiraladığı binada asansör tesisatı kurdurmuştur. Bu işlemle ilgili olarak 30 000 TL. ve KDV’si için borçlanılmıştır.
264-ÖZEL MALİYETLER
191-İNDİRİLECEK KDV
329-DİĞER TİCARİ BORÇLAR
30 000
3 000

33 000

AMORTİSMANLAR
Maddi olmayan duran varlıklardan kanun, sözleşme veya ilgili aktif değerin niteliği gereği sınırlı bir kullanılma süresine sahip olanlar, bu süre içinde itfa edilirler. Maddi olmayan duran varlıklardan sınırsız bir ömre sahip olanlar için itfa sözkonusu değildir.
Şerefiye ile kuruluş ve örgütlenme giderleri muhasebe değeri (kayıtlı değerleri) üzerinden eşit tutarlarda ve beş yıl içinde itfa edilirler.
Özel maliyet bedelleri kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilirler. Kira süresi dolmadan, kiralanan yerin boşaltılması durumunda; henüz itfa edilmemiş olan giderler, boşaltma yılında bir defada gider yazılır.

ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR

Özel tükenmeye tabi varlıklar; işletildikçe içindeki cevherlerin azalması nedeniyle maddi değerlerini kaybeden madenler, petrol kuyuları, taş ocakları ve benzeri maddi duran varlıklardan meydana gelmektedir.

Bu varlıklar maliyet değeri ile muhasebeleştirilirler. İlgili doğal kaynakların işletilmesi, toprak zeminin kaldırılması ve madenlerin çıkarılması sırasında yapılan giderler de doğal kaynakların maliyet değerlerine eklenir. Bu giderlerin doğal kaynakların maliyetlerine katılabilmesi için, doğal kaynaklarda meydana getirilen binalar, tesisler vb. maddi duran varlıkların maliyetleri kapsamına girmeyen giderler olmalıdırlar.

ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
Arama Giderleri
Hazırlık ve Geliştirme Giderleri
Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
Birikmiş Tükenme Payları (-)
Verilen Avanslar

25.MADDİ DURAN VARLIKLAR
Değer artırıcı harcamalar,
Varlık satışı sonucunda fark (679/689)

26. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
Herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve işletmenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ve belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır.
260 Haklar Hesabı
267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)
269 Verilen Avanslar Hesabı

26.MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
260 Haklar hesabı
Bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.
267 Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabı
Sayılanlar dışında kalan diğer maddi olmayan duran varlık kalemlerinin izlenmesi için kullanılır.
268 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)
Maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır.
269 Verilen avanslar hesabı
Maddi olmayan duran varlıklarla ilgili olarak gerek yurtiçi gerekse yurt dışındaki kişi ve kuruluşlara yapılan avans ödemelerinin izlenmesi için kullanılır.

260 Haklar Hesabı
2.200.-
DSİ 2.200.-TL bedelle muhasebe yazılımı satın alınmıştır.
103 Verilen Çekler
2.200.-
b) İşletme geliştireceği ürün için 15.000.-+KDV(%18) araştırma geliştirme harcaması yapmıştır.
268 Birikmiş
Amortismanlar
2.200.-
260 Haklar Hesabı
2.200.-
26.MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
(b) Tamamı amortismana tabi tutulan hak kayıtlardan çıkarılmıştır. (5 yıl)

27. ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
Belirli bir maddi varlıkla çok yakından ilgili bulunan veya tamamen tüketime tabi varlıklar için yapılan, üretim çalışmalarının zaman ve yoğunluğu ile sınırlı bir ömre sahip olan giderlerin izlenmesi için kullanılır.
271 Arama Giderleri Hesabı
272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri Hesabı
278 Birikmiş Tükenme Payları Hesabı (-)
279 Verilen Avanslar Hesabı

27. ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
271 Arama giderleri hesabı
Arama amacı ile yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılır.
272 Hazırlık ve geliştirme giderleri hesabı
Maden üstündeki örtüyü kaldırmak veya yer altındaki maden yataklarına girmek; petrol işlemlerinden kuyu açma, temizleme ve benzeri işlerle ilgili giderlerin izlenmesi için kullanılır.
278 Birikmiş tükenme payları hesabı (-)
Özel tükenmeye tabi varlıklar grubuna giren kalemler için ayrılacak tükenme paylarının izlenmesi için kullanılır.
279 Verilen avanslar hesabı
Özel tükenmeye tabi varlıklar için yapılan avans ödemelerinin izlenmesi için kullanılır.

29. DİĞER DURAN VARLIKLAR
Duran varlık niteliği taşıyan ve duran varlık hesap gruplarına girmeyen, diğer duran varlıklar ile ilgili duran varlık hesaplarından, bu gruptaki hesaplara aktarılan amortismana tabi varlıkların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kullanılır.
293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı
295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı
297 Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı
298 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

29. DİĞER DURAN VARLIKLAR
293 Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar hesabı
Tedbirli satın alma ve üretme politikası gereği ve stok dönüş hızı düşüklüğü nedeniyle işletmede bulunan ve işletmenin bir yıllık dönemden sonra kullanacağı stokların izlenmesi için kullanılır.
294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı
Çeşitli nedenlerle işletmede kullanılma ve satış olanaklarını yitiren stoklar ile maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.
295 Peşin ödenen vergiler ve fonlar hesabı
İzleyen yıldan sonraki yıllarda indirim konusu yapılabilecek olan peşin ödenen vergiler ve fonların izlenmesi için kullanılır.

29. DİĞER DURAN VARLIKLAR
297 Diğer çeşitli duran varlıklar hesabı
Kendi grubu içinde sayılanların dışında kalan diğer çeşitli duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.
298 Stok değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-)
Grupta yer alan stokların yangın, deprem, su basması gibi doğal afetler ve bozulma, çürüme, kırılma, çatlama, paslanma, teknolojik gelişmeler ve moda değişiklikleri nedeniyle stokların fiziki ve ekonomik değerlerinde önemli azalışların ortaya çıkması veya bunun dışında diğer nedenlerle piyasa fiyatlarında düşmelerin meydana gelmesi dolayısıyla, kayıpları karşılamak üzere ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılır.
299 Birikmiş amortismanlar hesabı (-)
Gruptaki amortismana tabi varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının izlenmesi için kullanılır.

DURAN VARLIKLAR slayt - sunumunu indir:

Esra Canvar

Hepsini göster

Yorum ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir